बारा/पर्सा/मधेश प्रदेश — विश्रामपुर गाउँपालिका स्वास्थ्य शाखाको आयोजनामा विद्यालय केन्द्रित एच.पी.भी. (ह्युमन पापिलोमा भाइरस) खोप अभियान प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न स्थानीय तह स्तरीय खोप समन्वय समितिको अभिमुखीकरण कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रम स्वास्थ्य शाखा, शिक्षा शाखा तथा सम्बन्धित सरोकारवालाहरूको संयुक्त समन्वयमा आयोजना गरिएको हो।
कार्यक्रममा गाउँपालिका प्रमुख, उपप्रमुख, वडा अध्यक्षहरू, विद्यालयका प्रधानाध्यापक, शिक्षक, स्वास्थ्यकर्मी, महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका, सामाजिक परिचालक तथा अन्य सरोकारवालाहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो।
कार्यक्रमको उद्देश्य
कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य विद्यालय केन्द्रित एच.पी.भी. खोप अभियानलाई सुरक्षित, प्रभावकारी तथा लक्षित समूहसम्म पहुँच पुर्याउने विषयमा सरोकारवालालाई जानकारी गराउनु र समन्वय सुदृढ बनाउनु रहेको थियो।विज्ञहरूले एच.पी.भी. भाइरसका कारण महिलामा पाठेघरको मुखको क्यान्सर (सर्भाइकल क्यान्सर) हुने जोखिम उच्च हुने भएकाले किशोरीहरूलाई समयमै खोप लगाउनु अत्यन्त आवश्यक रहेको बताएका छन्।
खोप अभियानबारे जानकारी
अभिमुखीकरण कार्यक्रममा स्वास्थ्य कार्यालयका प्रतिनिधिहरूले एच.पी.भी. खोपको महत्त्व, लक्षित उमेर समूह, खोप लगाउने प्रक्रिया, सम्भावित साइड इफेक्ट तथा खोपपछि अपनाउनुपर्ने सावधानीबारे विस्तृत प्रस्तुति दिएका थिए।सामान्यतया कक्षा ६ मा अध्ययनरत १० वर्षका किशोरीहरूलाई लक्षित गरी विद्यालयमै खोप कार्यक्रम सञ्चालन गरिने जनाइएको छ। विद्यालय बाहिर रहेका किशोरीहरूका लागि स्वास्थ्य संस्था तथा सामुदायिक केन्द्रमार्फत खोप उपलब्ध गराइने योजना पनि प्रस्तुत गरिएको थियो।
समन्वय समितिको भूमिका
स्थानीय तह स्तरीय खोप समन्वय समितिले विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था, अभिभावक तथा समुदायबीच समन्वय गर्दै खोप अभियान सफल बनाउन कार्ययोजना तयार गर्ने, जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने, अफवाह तथा भ्रम हटाउने, तथा खोपको अनुगमन गर्ने जिम्मेवारी लिने बताइएको छ।
वक्ताहरूको धारणा
कार्यक्रममा बोल्दै स्थानीय तहका प्रमुखले “एच.पी.भी. खोप भविष्यमा महिलाको जीवन रक्षा गर्ने महत्वपूर्ण कदम हो। विद्यालय र समुदायको सहकार्य बिना यो अभियान सफल हुन सक्दैन,” भन्दै सबै सरोकारवालालाई सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्न आग्रह गरे।स्वास्थ्य शाखा प्रमुखले शिक्षक, स्वास्थ्यकर्मी तथा महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाको भूमिकालाई महत्वपूर्ण बताउँदै समुदायमा सही सूचना प्रवाह गर्न अनुरोध गरे।
आगामी योजना
अभिमुखीकरणपछि स्थानीय तहमा विद्यालय केन्द्रित एच.पी.भी. खोप अभियान चरणबद्ध रूपमा सञ्चालन गरिनेछ। अभियान अघि सूचना, शिक्षा तथा सञ्चार (IEC) गतिविधि सञ्चालन गरी अभिभावक तथा किशोरीहरूलाई खोपको फाइदाबारे जानकारी गराइने योजना रहेको छ।
निष्कर्ष
एच.पी.भी. खोप अभियानले भविष्यमा पाठेघरको मुखको क्यान्सरजस्ता गम्भीर रोगबाट महिलाहरूलाई जोगाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ। स्थानीय तह, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था तथा समुदायको संयुक्त प्रयासबाट अभियान सफल हुने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
